WhatsApp
Kimyasal – B

Bor (B)

Sertifika değeriB = 0,0002%

Bor içeriği %0,0002 (2 ppm) ile eser düzeydedir. Bu çelikte B kasıtlı alaşım elementi değildir; serbest B yoktur çünkü Ti (0,10%) tüm azotu TiN olarak bağlamış ve B'yi serbest bırakmamıştır.

B = 0,0002% 2 ppm Eser Kasıtlı Değil Ti Korumalı
⚗️

Eser Düzey

0,0002% = 2 ppm. Bor sertleşme kabiliyeti etkisi için 5-30 ppm aralığına ihtiyaç duyar; 2 ppm sınırda.

🔗

Ti Etkileşimi

Ti (0,10%) tüm N'yi TiN olarak bağlar. Bu serbest B'yi N ile reaksiyondan korur. Ancak bu çelikte zaten B katkısı minimal.

🌡️

TM Çelikte B

QT (quench-temper) çeliklerde B 10-30 ppm kasıtlı eklenir. TM çeliklerde Nb+Ti yeterlidir; B kullanılmaz.

📊

Analiz Limiti

0,0002% bor analiz yönteminin saptama limiti civarında. Gerçek değer 0 ile 0,0005% arasında olabilir.

Borun Çelikteki Rolü

Bor (B) 5-30 ppm aralığında sertleşme kabiliyetini güçlü artırır — 1% Mo'nun eşdeğeri. Bu nedenle su verme-temperleme (QT) çeliklerinde yaygın kullanılır. Ancak TM çeliklerde B kullanılmaz.

Bu çelikte B = 0,0002% (2 ppm): Artık element veya analiz gürültüsü düzeyinde. Ti = 0,10% sayesinde tüm N bağlanmış; B için koruma zaten gereksizdir.

B-Ti İlişkisi

Bor serbest azotla reaksiyona girerek BN oluşturur ve sertleşme kabiliyetini kaybeder. Bu yüzden B içeren çeliklerde Ti veya Al ile N bağlanarak B "korunur". Bu çelikte B katkısı olmadığından bu mekanizma devreye girmez.

Sıkça Sorulan Sorular

B = 0,0002% kaynak kalitesini etkiler mi?
Bu düzeyde pratikte sıfır etkisi vardır. Kaynak açısından sorun oluşturan B değerleri genellikle 0,005%'in üzerindedir. 0,0002% ihmal edilebilir.
Neden bazı yüksek dayanımlı çeliklerde B kullanılır?
QT çeliklerde (Hardox, Dillidur, S690QL) martenzit dönüşümü için sertleşme kabiliyeti kritiktir. Küçük B katkısı (10-30 ppm) C ve Mo miktarını düşük tutarken aynı sertleşme kabiliyetini sağlar, böylece CEV düşük kalır.