WhatsApp
Kimyasal – Ti

Titanyum (Ti)

Sertifika değeriTi = 0,010%

Titanyum %0,010 ile boru koruması için kasıtlı eklenen elementtir. TiN oluşturarak azotu bağlar, borun (B = 0,0017%) sertleşebilirlik etkisini korur. Ti/N oranı kritik denge noktasındadır.

Ti = 0,010% Bor Koruyucu Azot Bağlayıcı TiN Oluşturucu
🔒

Bor Koruyucu

Bor (B) azotla BN oluşturarak etkisini kaybeder. Ti önce azotu TiN olarak bağlar → serbest bor korunur → sertleşebilirlik maksimum.

⚗️

TiN Oluşumu

Ti + N → TiN (yüksek sıcaklıkta stabil). TiN tane büyümesini de engeller — söndürme öncesi ostenit tane boyutu kontrol altında.

📐

Ti/N Oranı

Ti/N = 0,010/0,003 = 3,3. Teorik minimum Ti/N = 3,42 (atomik ağırlık oranı). Bu levhada Al da azot bağladığından sistem dengede.

🌡️

Yüksek Sıcaklık Kararlılığı

TiN 1450°C üzerinde bile çözünmez. Yüksek sıcaklık çalışmalarında tane büyümesini engeller.

Titanyumun Kritik Rolü: Bor Koruyucu

Hardox 500 alaşım sisteminin en incelikli parçası Ti+B sinerjisidir. Bor (B) sertleşebilirliği dramatik artıran elementtir, ancak azotla BN oluşturarak etkisini kaybeder. Titanyum bu sorunu çözer:

Ti + N → TiN (termodinamik olarak BN'den önce oluşur)
→ Serbest azot tükenir → B azotla tepkimeye giremez → Serbest B korunur → Sertleşebilirlik maksimum

Sertifika değeri: Ti = 0,010%, N = 0,003%. Al (0,046%) da azot bağlar. Üçlü sistem: Ti+Al+N → tüm azot bağlı, bor serbest.

Sıkça Sorulan Sorular

Ti olmadan bor çalışır mıydı?
Hayır. Bor azotla hızla BN oluşturur ve sertleşebilirlik etkisi sıfırlanır. Ti (ve Al) olmadan B eklemek anlamsızdır. Bu nedenle tüm bor içeren çeliklerde Ti ve/veya Al zorunlu alaşım elementidir.
Ti = 0,010% tane boyutunu etkiler mi?
Evet. TiN çözünmez partiküller ostenit tane sınırlarında birikerek tane büyümesini engeller. Bu etki küçük ama var — söndürme öncesi yeniden ısıtmada (austenitizasyon) daha ince tane korunur.