Hardox Kalitelerine Göre Büküm Parametreleri (SSAB)
Değerler SSAB'nin Bending Hardox broşüründeki Tablo 2'den alınmıştır. Öneriler makaralı kalıp, normal sürtünme (yağlamasız) ve tek adımda 90° büküm (yük kaldırıldıktan sonra) testlerine dayanır. Rp/t, üst bıçak radüsünün sac kalınlığına oranıdır; kalıp açıklıkları yol göstericidir ve sonucu etkilemeden bir miktar değişebilir.
| Hardox Kalitesi |
Kalınlık (mm) |
En küçük Rp/t
büküm çizgisi hadde yönüne dik |
En küçük Rp/t
hadde yönüne paralel |
En küçük V kalıp açıklığı W/t |
| Hardox 400 | t < 8 | 2,5 | 3,0 | 12 |
| 8 ≤ t < 20 | 3,0 | 4,0 | 14 |
| 20 ≤ t < 50 | 4,0 | 5,0 | 16 |
| Hardox 450 | t < 8 | 3,0 | 3,5 | 12 |
| 8 ≤ t < 20 | 3,5 | 4,5 | 14 |
| t ≥ 20 | 4,5 | 5,0 | 16 |
| Hardox 500 Tuf | t < 8 | 3,0 | 3,5 | 12 |
| 8 ≤ t < 20 | 3,5 | 4,5 | 14 |
| t ≥ 20 | 4,5 | 5,0 | 16 |
| Hardox 500 | t < 8 | 3,5 | 4,5 | 12 |
| 8 ≤ t < 15 | 4,0 | 4,5 | 14 |
| 15 ≤ t < 20 | 4,5 | 5,0 | 14 |
| t ≥ 20 | 5,5 | 6,0 | 16 |
| Hardox 550 | 8 ≤ t < 65 | SSAB Tech Support'a danışın |
| Hardox 600 | 6 ≤ t < 65 | SSAB Tech Support'a danışın |
| Hardox HiAce | t < 8 | 3,0 | 3,5 | 12 |
| 8 ≤ t < 20 | 3,5 | 4,5 | 14 |
| t ≥ 20 | 4,5 | 5,0 | 16 |
| Hardox HiTemp | t < 8 | 3,0 | 3,5 | 12 |
| 8 ≤ t < 20 | 3,5 | 4,5 | 14 |
| t ≥ 20 | 4,5 | 5,0 | 16 |
t = sac kalınlığı (mm) · Rp = üst bıçak radüsü · W = V kalıp açıklığı · Kaynak: SSAB, Bending Hardox (105-En, V3, 2023), Tablo 2. Hardox levhalar SSAB'nin bükme garantisiyle teslim edilir; garanti aynı test koşullarına dayanır ve EN ISO 7438'in gereklerini karşılar ve aşar.
Bükme Kuvveti ve Geri Yaylanma Hesabı
SSAB bükme kuvvetini tahmin ederken büküm boyu, kalınlık, V kalıp açıklığı ve çekme dayanımının yanında büküm sırasında değişen moment kolunu da hesaba katan şu formülü verir. En yüksek kuvvetin 120° açılma açısında (normal sürtünme, yağlamasız) oluştuğu kabul edilir; formül 90° bükümlerde testlerle doğrulanmıştır.
P = b × t² × Rm / ((W − Rd − Rp) × 9 800)
- P: bükme kuvveti (metrik ton) · b: büküm boyu (mm) · t: sac kalınlığı (mm)
- Rm: çekme dayanımı (MPa) · W: V kalıp açıklığı (mm) · Rd: alt kalıp omuz radüsü (mm) · Rp: üst bıçak radüsü (mm)
| Hardox Kalitesi | Tipik çekme dayanımı Rm (MPa) |
|---|
| Hardox 400 | 1 250 |
| Hardox 450 | 1 400 |
| Hardox 500 Tuf | 1 600 |
| Hardox 500 | 1 650 |
| Hardox HiAce | 1 400 |
| Hardox HiTemp | 1 250 |
Kaynak: SSAB, Bending Hardox, Tablo 1. SSAB'ye göre bu değerler tasarım veya kabul testi için kullanılmaz.
Örnek: 10 mm Hardox 450, büküm çizgisi hadde yönüne dik, 1 m büküm boyu. Önerilen en küçük üst bıçak radüsü Rp = 3,5 × 10 = 35 mm, V kalıp açıklığı W = 14 × 10 = 140 mm; alt kalıp omuz radüsü Rd = 5 mm (t/2) alınırsa P = 1 000 × 10² × 1 400 / ((140 − 5 − 35) × 9 800) ≈ 143 ton. Daha geniş V kalıp kuvveti düşürür ama geri yaylanmayı artırır. SSAB her durumda deneme bükümü önerir; ayarlar için SSAB'nin BendCalc uygulaması kullanılabilir.
Geri yaylanma: SSAB'ye göre geri yaylanma tamamen elastiktir ve çeliğin dayanımı ile W/t oranı arttıkça artar; en büyük etken akma dayanımıdır. Üst bıçak radüsü ve V kalıp açıklığı büyüdükçe, malzemenin pekleşmesine bağlı olarak da artar. İnce levha ve sacda (t < 10 mm), V kalıp açıklığı yaklaşık 10–12 × t ise geri yaylanma derece cinsinden çekme dayanımının (MPa) 100'e bölünmesiyle tahmin edilebilir: Hardox 400 için yaklaşık 12,5°, Hardox 450 için 14°, Hardox 500 Tuf için 16°, Hardox 500 için 16,5°. Alt kalıp, malzemeyi ezmeden bu kadar aşırı bükmeye izin verecek biçimde seçilmelidir.
